{"id":2335,"date":"2023-03-24T10:17:56","date_gmt":"2023-03-24T07:17:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/?p=2335"},"modified":"2023-03-24T10:17:56","modified_gmt":"2023-03-24T07:17:56","slug":"biyometrik-imza-yarali-mi-zararli-mi-inceleme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/2023\/03\/24\/biyometrik-imza-yarali-mi-zararli-mi-inceleme\/","title":{"rendered":"Biyometrik \u0130mza Yaral\u0131 m\u0131 Zararl\u0131 m\u0131? (\u0130nceleme)"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6zet Bilgi:<\/strong><\/p>\n<p>Islak imzaya alternatif olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen elektronik imzalama y\u00f6ntem t\u00fcrleri, on be\u015f y\u0131ldan fazlad\u0131r g\u00fcndemde. \u00d6zel ve kamusal belgelerin elektronik olarak imzalanmas\u0131 konusunda iki temel se\u00e7enek kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta: <strong><em>Dijital imza<\/em><\/strong>\u00a0ve\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>T\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de a\u00e7\u0131k anahtar altyap\u0131s\u0131na dayal\u0131 dijital imza, yasal a\u00e7\u0131dan \u0131slak imza gibi ge\u00e7erli olan ve mevzuat\u0131 oturmu\u015f se\u00e7enek. E-kimliklerin aradan ge\u00e7en uzun zamana ra\u011fmen yayg\u0131nla\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131, vatanda\u015flara dijital imzalamada kullanacaklar\u0131 nitelikli e-imza sertifikalar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmada b\u00fcy\u00fck engel te\u015fkil ediyor. Baz\u0131 \u015firketler ka\u011f\u0131t masraflar\u0131ndan kurtulmak ve i\u015f s\u00fcre\u00e7lerini tamamen otomasyona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in e-kimlik s\u00fcrecini beklemek yerine biyometrik imzalama se\u00e7ene\u011fini kullanmak arzusundalar. Ancak mevzuat\u0131 olu\u015fmadan ve gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmadan yap\u0131lacak uygulamalar\u0131n \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc riskleri g\u00f6ze al\u0131namayacak kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu makalede s\u00f6z konusu bu riskler irdelenmekte ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri dile getirilmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Giri\u015f<\/strong>:<\/p>\n<p>Anayasam\u0131z \u00fclkemizi bir hukuk devleti olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bunun anlam\u0131 hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc prensibidir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle sosyal, ekonomik, idari, adli, ticari, medeni, be\u015feri hayat\u0131m\u0131z; anayasam\u0131z, kanunlar\u0131m\u0131z ve \u00e7e\u015fitli alanlar i\u00e7in belirlenmi\u015f mevzuatlar\u0131m\u0131zdan olu\u015fan bir hukuki \u00e7er\u00e7eve d\u00e2hilinde d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p>Hukuki \u00e7er\u00e7evede ise aslolan s\u00f6z de\u011fil yaz\u0131d\u0131r. Anla\u015fmalar, s\u00f6zle\u015fmeler, taahh\u00fctnameler, ihbarlar, y\u00f6netmelikler, talimatlar ve i\u015f s\u00fcre\u00e7lerine dair akl\u0131m\u0131za gelebilecek her ad\u0131m yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz hukuk sisteminin temelini atan Romal\u0131lar y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce \u201cS\u00f6z u\u00e7ar, yaz\u0131 kal\u0131r\u201d diyerek, \u00f6nemli konular\u0131 yaz\u0131ya d\u00f6kmenin gereklili\u011fine i\u015faret etmi\u015flerdir. Yaz\u0131n\u0131n alt\u0131na at\u0131lan imzalar ise yaz\u0131l\u0131 metinlere bazen bir sahiplik bazen de resmiyet kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Cumhuriyetimizin kurulu\u015fundan bug\u00fcne imza i\u015flemi belli bir geli\u015fim s\u00fcreci ge\u00e7irmi\u015ftir. El yaz\u0131s\u0131yla at\u0131lan \u0131slak imzan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, okuma yazma seferberli\u011fiyle paralel y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. O d\u00f6nemde okuryazar olmayan b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fun parmak izleri, imza yerine ge\u00e7mekteydi. Islak imzan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fim hedefiydi. Zamanla m\u00fcrekkepli parmak iziyle at\u0131lan imzalar\u0131n oran\u0131 epeyce azalm\u0131\u015f ve \u0131slak imza h\u00e2kim konuma gelmi\u015ftir. Bug\u00fcn ise \u0131slak imzan\u0131n alternatifi olarak do\u011fan\u00a0<strong><em>e-imzan\u0131n<\/em><\/strong>\u00a0yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 bir geli\u015fim hedefidir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0131slak imza toplumsal hayat\u0131m\u0131za egemen olan imza t\u00fcr\u00fc olmakla beraber art\u0131k belli riskleri de beraberinde getirmektedir. \u00d6rne\u011fin geli\u015fen teknolojiyi k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 olarak kullanacak ki\u015filer, \u0131slak imzalar\u0131 robotik teknolojiyle, Adli T\u0131p Kurumu taraf\u0131nca asl\u0131ndan ay\u0131rt edilemeyecek \u015fekilde atabilirler. Bu durum hukuk sitemini \u00e7aresiz b\u0131rak\u0131p, hukuku i\u015fleyemez hale getirebilir ki, bu da hukuk devleti olma \u00f6zelli\u011fimizin kaybedilmesi anlam\u0131na gelir. B\u00fcy\u00fck \u015firketlerimiz\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0konusunda aceleci davranmalar\u0131 da olas\u0131 riskleri artt\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de\u00a0<strong><em>e-imza<\/em><\/strong>\u00a0konusunda son derece titiz bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f, e-imza konusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u0131slak imzaya y\u00f6nelik tehditlere kar\u015f\u0131 da do\u011fru \u00f6nlemleri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konudaki ad\u0131mlar d\u00fcnyadaki yayg\u0131n tercihlerle uyumlu olmu\u015f, yeri geldi\u011finde \u00fclkemizin kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015ftur. Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kamudaki e-imza uygulamalar\u0131 makul bir h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Teknik \u00d6zet:<\/strong><\/p>\n<p>Konunun uzmanlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere elektronik imza konusunda bir kavram karma\u015fas\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00d6zellikle elektronik imza, dijital imza ve\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0konular\u0131 zaman zaman birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Konuyla ilgili T\u00fcrk\u00e7e terminoloji ile uluslararas\u0131 terminoloji aras\u0131nda olu\u015fmu\u015f farkl\u0131l\u0131kla da kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratmaktad\u0131r. Makalenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ncelikle temel terimlerin tan\u0131mlar\u0131nda hemfikir olmak \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Elektronik \u0130mza (e-imza):<\/strong>\u00a0Literat\u00fcrde elektronik imza ile ilgili en yayg\u0131n at\u0131f ABD E-\u0130mza Kanunu\u2019nda yap\u0131lan tan\u0131mlamad\u0131r [1]. Bu tan\u0131ma g\u00f6re elektronik imza; \u201cBir s\u00f6zle\u015fme veya belgeye (kay\u0131ta) bir ki\u015fi taraf\u0131ndan belgeyi imzalama amac\u0131yla i\u015flenmi\u015f veya at\u0131lm\u0131\u015f ve belgeye eklenmi\u015f veya ili\u015fkilendirilmi\u015f elektronik ses, i\u015faret veya s\u00fcre\u00e7tir.\u201d<\/p>\n<p><strong><em>Elektronik imza<\/em><\/strong>\u00a0terimi \u00e7ok genel bir terim olup, bir\u00e7ok uygulama t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Bu makalede sadece\u00a0<strong><em>dijital imza<\/em><\/strong>\u00a0ve\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0t\u00fcrlerine de\u011finilecektir.<\/p>\n<p><strong>a.Dijital \u0130mza<\/strong>: Dijital imza d\u00fcnyadaki en ge\u00e7erli ve yayg\u0131n elektronik imza t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00dclkemiz de d\u00e2hil olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkede e-imza denilerek asl\u0131nda \u201cdijital imza\u201d kastedilir. Hatta \u00fclkemizde dijital imza terimi bu nedenle pratik kullan\u0131mdan neredeyse tamamen kalkm\u0131\u015f ve yerini e-imzaya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. O nedenle teknik makaleler kavram kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131na neden olmaktad\u0131r. Dijital imza pop\u00fcler ad\u0131yla \u201cA\u00e7\u0131k Anahtar Altyap\u0131s\u0131\u201d (AAA) veya Public Key Interface (PKI) olarak adland\u0131r\u0131lan bir \u015fifreleme mekanizmas\u0131na dayanmaktad\u0131r. Bu mekanizma ki\u015filerin kart, cep telefonu veya USB belleklerde gizlilik i\u00e7inde saklad\u0131\u011f\u0131 elektronik imzalar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131na dayan\u0131r.\u00a0<strong>Dijital imza<\/strong>\u00a0ki\u015finin kredi kart\u0131 gibidir. Yan\u0131nda ta\u015f\u0131r ve bir kart \u015fifresiyle de koruma alt\u0131na al\u0131r. \u0130htiya\u00e7 duydu\u011funda (imza atmak istedi\u011finde) kredi kart\u0131 kullan\u0131m\u0131na benzer bir mant\u0131kla kullan\u0131r. Kaybederse iptal ettirtip yenisini \u00e7\u0131kart\u0131r. Dijital imza yeni yayg\u0131nla\u015fan e-kimliklerde de tutulabilir. B\u00f6ylece vatanda\u015f\u0131n\u00a0<strong><em>e-imza<\/em><\/strong>\u00a0i\u00e7in zaten yan\u0131nda ta\u015f\u0131makta oldu\u011fu e-kimlik d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir karta ihtiyac\u0131 kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>b.Biyometrik \u0130mza:\u00a0<\/strong>The Free Dictionary\u2019nin \u00e7evrim i\u00e7i s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde biyometrik imza \u015f\u00f6yle tan\u0131mlanmaktad\u0131r: Bir ki\u015finin el yaz\u0131s\u0131na dayal\u0131 imzas\u0131n\u0131n tespitine dair bir y\u00f6ntem.<\/p>\n<p>Bir dokunmatik ekran veya dijital kalem tabanl\u0131 tablet \u00fczerine bir kalem (stylus) ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen imzalama s\u00fcrecindeki kalem bas\u0131nc\u0131 ve s\u00fcrelerinin bir algoritma olarak kaydedilmesi ve gelecekte at\u0131lan imzalar\u0131n birbiriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.2 [2].<\/p>\n<p>Biyometrik imzada, \u0131slak imza s\u00fcrecinin t\u00fcm ay\u0131rt edici \u00f6\u011feleri (bas\u0131n\u00e7, h\u0131z, \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131, kalem tutu\u015fu, kalem y\u00f6n\u00fc, vb.)\u00a0 imzan\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle birlikte dijitalle\u015ftirilir ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Daha sonra ayn\u0131 ki\u015fi taraf\u0131ndan at\u0131lan imzalardaki \u00f6\u011feler kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak imza sahibinin ayn\u0131 ki\u015fi olup olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>c.Tehdit:<\/strong>\u00a0Teknoloji h\u0131zla geli\u015fmektedir. Gordon Moore\u2019un 1965 y\u0131l\u0131nda ortaya koydu\u011fu me\u015fhur Moore Yasas\u0131 ile daha net ifade etmek gerekirse ayn\u0131 fiyata al\u0131nan standart bir i\u015flemcinin transistor say\u0131s\u0131 her iki y\u0131lda bir ikiye katlan\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde buna ek olarak teknolojik bir devrim ya\u015fanmaktad\u0131r. Nano-teknoloji, kuantum bilgisayarlar, makine \u00f6\u011frenmesi, yapay zeka, nesnelerin interneti, End\u00fcstri 4.0, 3-B yazd\u0131rma, mobilite gibi konular art\u0131k hi\u00e7bir \u015feyin eskisi gibi olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyan\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok ak\u0131n bir zamana kadar g\u00fcndemimizde olmayan bir\u00e7ok kavram ve uygulama art\u0131k g\u00fcnl\u00fck hayata girmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>Biyometrik imza a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6ylesi \u00f6nemli bir noktaya biraz h\u0131zl\u0131ca gelindi. Art\u0131k\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0verisine sahip oldu\u011funuz bir ki\u015finin \u0131slak imzas\u0131n\u0131 bir Arduino kart, ucuz bir robot kol ile ilgili yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131 ve k\u00fct\u00fcphanelerini kullanarak taklit edebiliriz. Merakl\u0131 bir elektronik veya bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi lisans \u00f6\u011frencisinin son derece d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle evinde geli\u015ftirebilece\u011fi bu d\u00fczenek ile \u0131slak imzay\u0131 taklit etmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00fct\u00e7e ve \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi artt\u0131r\u0131larak imza taklidi daha da ba\u015far\u0131l\u0131 bir hale getirilebilir. Sonu\u00e7 olarak adli t\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n ay\u0131rt edemeyece\u011fi bir imza taklidi yapmak son derece kolayd\u0131r. Burada bahsedilen bile\u015fenler birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar piyasada yoktu. \u015eimdi ise yeterince geli\u015fmi\u015f s\u00fcr\u00fcmlerine d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlara ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Art\u0131k bir vatanda\u015f\u0131n \u0131slak imzas\u0131n\u0131 robot kol ile taklit etmekteki zorluk, bu ki\u015finin\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0verisini elde etmekten daha zor de\u011fildir. Biyometrik imza verisini elde etmenin en kolay yolu, ki\u015fiye\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0att\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cTabletin \u00fczerini imzalay\u0131n l\u00fctfen.\u201d \u015feklindeki bir rica ya da talimat\u0131 yerine getiren ki\u015fi, asl\u0131nda kendisine ait \u00e7ok \u00f6nemli ve gizli bir veriyi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u015fah\u0131s ya da \u015firkete emanet etmektedir. Bu yolla elde edilen biyometrik imza verilerinin k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerin eline ge\u00e7ti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Ki\u015finin \u0131slak imzas\u0131 kullan\u0131larak bor\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131, i\u015flemedi\u011fi su\u00e7lar\u0131 \u00fcstlenmi\u015f gibi g\u00f6sterilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir\u00e7ok davada \u0131slak imzal\u0131 belgeler kesin delil kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, yarg\u0131 s\u00fcrecinde gelinecek nokta Adli T\u0131p Kurumunun imzan\u0131n orijinalli\u011fiyle ilgili verece\u011fi karara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biyometrik veriye dayal\u0131 olarak at\u0131lacak \u0131slak imzalar\u0131n bir\u00e7ok durumda sahibinin imzas\u0131na adli t\u0131p uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan bile ay\u0131rt edilemeyecek kadar benzeyebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, konunun ciddiyeti anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u00d6nlem:<\/strong>\u00a0Yukar\u0131daki tehdit ile ilgili yap\u0131labilecek tek \u015fey\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0verilerinin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakt\u0131r. Konuyla ilgili bir yasal mevzuat olmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u00fclkemizde bu konuda g\u00fcvenli\u011fin nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131yla ilgili \u00f6nerilerimiz de hukuki bir zeminden yoksun olacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>5070 Say\u0131l\u0131 E-\u0130mza Kanunu dijital imza ile ilgili olarak belirli kriterlere g\u00f6re kurulan, yap\u0131lanan ve denetlenen firmalar\u0131n g\u00fcvenli\u00a0<strong>E-\u0130mza<\/strong>\u00a0Sertifika ve Hizmet Sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olabilece\u011fini d\u00fczenlemekte. Benzer \u015fekilde biyometrik verilerin g\u00fcvenli\u011fi, saklanmas\u0131 ve do\u011frulanmas\u0131 ile ilgili hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 3. taraf \u015firketler yeni bir yasal d\u00fczenlemeye m\u00fcteakip kurulabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus \u015fudur: Biyometrik verilerin \u00e7al\u0131nmas\u0131 durumu nitelikli e-imza sertifikalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 durumundan daha vahim sonu\u00e7lar do\u011furur. Zira bir ki\u015finin \u00e7al\u0131nan nitelikli sertifikas\u0131 iptal edilip, yerine yenisi d\u00fczenlenebilir. T\u0131pk\u0131 kredi kartlar\u0131nda oldu\u011fu gibi. Ancak biyometrik veri iptal edilemez, de\u011fi\u015ftirilemez. Bir ki\u015finin parmak izini, sesini veya el yaz\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek kredi kart\u0131 de\u011fi\u015ftirmek gibi m\u00fcmk\u00fcn olan bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca dijital imzan\u0131n (e-imzan\u0131n) aksine biyometrik imza \u0131slak imzay\u0131 tehdit etmektedir. Elektronik imzalama ile ilgili her t\u00fcrl\u00fc felaket senaryosunda dahi mevcut \u0131slak imza sistemi ayakta oldu\u011fu s\u00fcrece hukukun sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015flemesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. O nedenle biyometrik veri i\u015flemeyle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar ve sistemler \u00e7ok daha g\u00fcvenli olmal\u0131d\u0131r. Nitekim \u00fclkemizde parmak izi, avu\u00e7 i\u00e7i damar izi gibi biyometrik verilerin, ki\u015finin kimlik do\u011frulamas\u0131 konusunda kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n da dahil oldu\u011fu teknik ve yasal \u00e7al\u0131\u015fmalarda bir noktaya gelinmi\u015ftir. Kanun Yap\u0131c\u0131 imza i\u00e7in s\u00f6z konusu biyometrik kimlik do\u011frulama ile uyumlu\u00a0<strong><em>dijital imza<\/em><\/strong>\u00a0se\u00e7ene\u011fini tercih etmi\u015ftir. Yeni yeni da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na ba\u015flanan e-kimliklerin teknolojisi ve i\u00e7erikleri ile ilgili KEC cihazlar\u0131n\u0131n ve sistemlerinin tasar\u0131mlar\u0131 ve standartlar\u0131 buna g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015ftir. Islak imzay\u0131 tehdit etmeyen biyometrik kimlik do\u011frulama ile ilgili hassasiyet bu noktada iken, \u0131slak imzay\u0131 tehdit eden\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0ile ortaya \u00e7\u0131kacak bir g\u00fcvenlik zafiyetine neden olmamak gerekmektedir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc mevzuatla uyumlu pratik bir\u00a0<strong>biyometrik imza<\/strong>\u00a0uygulamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil midir? Vatanda\u015f\u0131n \u0131slak imzas\u0131n\u0131 tehdit eden bir konuda g\u00fcvenece\u011fi bir \u015firket olabilir mi? Bu \u015firket s\u00f6zle\u015fmeyi imzalayan taraflar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcvenilir bir 3. taraf olabilir mi? FET\u00d6 ve PKK ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok g\u00fcvenlik ve g\u00fcvenilirlik tehdidi varken \u00fclkemizde bu durumu vatanda\u015fa izah edip, onlar\u0131 ikna etmek zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Her hal\u00fckarda bu tarz g\u00fcvenilir bir 3. taraf hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 \u015firketlerin kurulabilmesi ve faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in yasal d\u00fczenleme ve kamu denetimi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>Belki de en g\u00fczel \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0ile\u00a0<strong><em>dijital imzay\u0131<\/em><\/strong>\u00a0uygun bir \u015fekilde ve birlikte kullanmakt\u0131r. Bir vatanda\u015f\u0131n biyometrik olarak elle imzalad\u0131\u011f\u0131 belgedeki\u00a0<strong>biyometrik imza<\/strong>\u00a0verisini i\u015flem an\u0131nda, cache\u2019lemeden vatanda\u015f\u0131n nitelikli e-imza sertifikas\u0131na ait a\u00e7\u0131k anahtar (public key) ile imzalamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu durumda s\u00f6z konusu biyometrik imza verisini ancak vatanda\u015f\u0131n nitelikli imza sertifikas\u0131 ile a\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Vatanda\u015f e-imzas\u0131na sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece biyometrik verisi g\u00fcvence alt\u0131nda olacakt\u0131r. Ancak bu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn baz\u0131 dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r. Bu dezavantajlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n<ol>\n<li>Taraflar imzalar\u0131n fotokopisi gibi olan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne sahip olmaktan \u00f6teye gidemeyecektir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle as\u0131l biyometrik imza kar\u015f\u0131 tarafa a\u00e7\u0131k olmayacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Biyometrik imzan\u0131n orijinalli\u011finin ispat\u0131 i\u00e7in imza sahibinin e-imzas\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bir taraf\u0131n e-imzas\u0131n\u0131 kullanmakta imtina etmesi durumunda mahkeme karar\u0131 gerekebilir.<\/li>\n<li>Ki\u015filerin e-imzalar\u0131n\u0131n (dijital imzalar\u0131n\u0131n) kullan\u0131labildi\u011fi her durumda biyometrik veriye ihtiya\u00e7 yoktur. Zira dijital imza (e-imza) yasalken ve ispat konusunda tek ba\u015f\u0131na \u0131slak imza g\u00fcc\u00fcnde iken, \u00fczerine ilave edilen biyometrik imza yasal bile de\u011fildir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00dclkemizdeki Durum ve Mevzuat<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Dijital \u0130mza:<\/strong>\u00a0\u00dclkemizde \u0131slak imzaya alternatif olarak hakk\u0131nda yasal d\u00fczenleme yap\u0131lan tek elektronik imza t\u00fcr\u00fc dijital imzad\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201c5 Ocak 2004 tarih ve 5070 numaral\u0131 Elektronik \u0130mza Kanunu [3] elektronik imza konusunda temel yasal d\u00fczenlemedir. Bu kanun ile elektronik imzan\u0131n hukuki yap\u0131s\u0131, elektronik sertifika hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n faaliyetleri ve elektronik imzan\u0131n kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin ba\u011flay\u0131c\u0131 temel hususlar d\u00fczenlenmektedir. Kanun, d\u00fczenleyici kurum olarak Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumunu atamakta ve ikincil d\u00fczenleme yetkisini bu kuruma b\u0131rakmaktad\u0131r. Kanun yay\u0131m\u0131 tarihinden alt\u0131 ay sonra (23 Temmuz 2004) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f ve ikincil d\u00fczenlemeler i\u00e7in bir y\u0131l s\u00fcre (23 Ocak 2005) tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.\u201d [4]<\/p>\n<p>D\u00fczenleyici kurum olarak atanan BTK\u2019n\u0131n \u0130nternet Sitesi\u2019nde E-\u0130mza ba\u015fl\u0131kl\u0131 sayfada dijital imzan\u0131n \u00fclkemizdeki durumu a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde \u00f6zetlenmektedir:<\/p>\n<p>\u201cKamusal ve ticari i\u015f ve i\u015flemlerin elektronik ortamda yap\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131 ile birlikte, bu i\u015f ve i\u015flemlerin ge\u00e7erlili\u011finin, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, eri\u015filebilirli\u011finin ve ink\u00e2r edilemezli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 sorunu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak elektronik imza uygulamas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f ve t\u00fcm d\u00fcnyada kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde bu konudaki yasal bo\u015flu\u011fu gidermek i\u00e7in 5070 say\u0131l\u0131 Elektronik \u0130mza Kanunu haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve 23 Temmuz 2004 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kanuna g\u00f6re\u00a0<strong><em>elektronik imza<\/em><\/strong>, ba\u015fka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131s\u0131 bulunan ve kimlik do\u011frulama amac\u0131yla kullan\u0131lan elektronik veri olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kanunda tan\u0131mlanan g\u00fcvenli elektronik imzan\u0131n, elle at\u0131lan imza ile ayn\u0131 hukuk\u00ee sonucu do\u011furmas\u0131, elle at\u0131lan imza ile ayn\u0131 ispat g\u00fcc\u00fcn\u00fc haiz olmas\u0131, usul\u00fcne g\u00f6re g\u00fcvenli\u00a0<strong><em>elektronik imza<\/em><\/strong>\u00a0ile olu\u015fturulan elektronik verilerin senet h\u00fckm\u00fcnde olmas\u0131 ve bu verilerin aksi ispat edilinceye kadar kesin delil say\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>Kanunun hukuki a\u00e7\u0131dan getirmi\u015f oldu\u011fu en \u00f6nemli yeniliklerdir.\u201d [5]<\/p>\n<p>\u00dclkemizde on y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n ge\u00e7mi\u015fi bulunan dijital imza mevzuat\u0131 kanun, y\u00f6netmelikler, tebli\u011fler, genelgeler, tarifeler, kurul kararlar\u0131, rehberler vb. metinlerle olgunluk d\u00f6nemine eri\u015fmi\u015f olup sekt\u00f6rel uygulamalar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 a\u015famas\u0131na gelebilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130lgili mevzuata d\u00fczenleyici kurum olarak atanan BTK\u2019n\u0131n web sitesinden eri\u015filebilir: https:\/\/www.btk.gov.tr\/tr-TR\/Sayfalar\/e-imza-Mevzuat .<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Biyometrik \u0130mza:<\/strong>\u00a0Biyometrik imza ile ilgili \u00fclkemizde yasal bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, hi\u00e7bir ticari \u015firkete veya kamu kurumuna vatanda\u015flar\u0131n el yaz\u0131s\u0131 imzas\u0131n\u0131n biyometrik verisini alma yetkisi veya izni de verilmi\u015f de\u011fildir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ancak \u015firketlerin elektronik otomasyon sistemlerindeki verimlili\u011fi artt\u0131rmalar\u0131 ve k\u00e2\u011f\u0131da dayal\u0131 s\u00fcre\u00e7lerin maliyetlerini azaltmalar\u0131 i\u00e7in elektronik imza s\u00fcre\u00e7leri gereklidir. Yasal a\u00e7\u0131dan ge\u00e7erli dijital imzan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131ndaki yava\u015fl\u0131k baz\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015firketleri alternatif aray\u0131\u015f\u0131na itmektedir. \u00dclkemizde bug\u00fcne kadar\u00a0<strong>biyometrik imza<\/strong>\u00a0ilk akla gelen se\u00e7enek olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Biyometrik imza ile ilgili ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar bankalar ve kurye firmalar\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde teknolojik seviye \u0131slak imza i\u00e7in ciddi bir tehdit olu\u015fturmamaktayd\u0131. Baz\u0131 kurye firmalar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 cihazlar\u0131n kalitesi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc ve ger\u00e7ek anlamda\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0yeteneklerine sahip de\u011fildi. Bankalar ise g\u00f6rd\u00fckleri riskler, teknolojinin ve \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flay\u0131c\u0131 firmalar\u0131n hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve mevzuata dair \u00e7ekinceleri nedeniyle projelerini rafa kald\u0131rd\u0131lar. Sonunda telekom\u00fcnikasyon firmalar\u0131 da biyometrik imza kervan\u0131na kat\u0131ld\u0131lar. Birka\u00e7 defa projeler denenip rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra bu y\u0131l ilk kez bir telekom\u00fcnikasyon firmas\u0131 bir pilot proje ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p>\n<p>Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla, biyometrik imzalar\u0131n yasal ge\u00e7erlili\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmeler i\u00e7in olmay\u0131p; adres de\u011fi\u015fikli\u011fi, kampanya de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi basit talimat i\u015flemleri i\u00e7in ses imzas\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 planlanmakta. Ses de bir t\u00fcr biyometrik imzad\u0131r. Sesin en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131 dinamik olmas\u0131d\u0131r. Bir ki\u015finin sesinin ay\u0131rt edici \u00f6zelliklerinin belirli bir s\u00f6zc\u00fck i\u00e7in elde edildi\u011fini varsayal\u0131m. Telefonda \u00e7a\u011fr\u0131 merkezi operat\u00f6r\u00fc ile yap\u0131lacak telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi dinamiktir. Ancak o ki\u015fi, kendi sesiyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesini s\u00fcrd\u00fcrebilir. Seste sistemi kand\u0131rmak i\u00e7in dar kal\u0131pl\u0131 bile olsa bir nevi Turing testinden ge\u00e7ecek bir yapay zek\u00e2ya da ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. Biyometrik imza bu anlamda dinamik de\u011fildir. \u0130mza her yerde ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ayn\u0131 \u015fekilde yaz\u0131lmas\u0131d\u0131r. Kanun yap\u0131c\u0131n\u0131n basit i\u015flemler i\u00e7in \u0131slak imzal\u0131 belge yerine \u00e7a\u011fr\u0131 merkezlerine y\u00f6nlendiren d\u00fczenlemeleri, biyometrik imzan\u0131n \u00f6n\u00fcndeki bu son kap\u0131y\u0131 da kapatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00dclkemizin \u00d6zg\u00fcn Durumu<\/strong><\/p>\n<p>Ukrayna\u2019ya giden bir arkada\u015f\u0131m b\u00fcfeden 5 Dolara i\u00e7i kont\u00f6r dolu GSM kart\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimsenin kimlik veya pasaport sormad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131p, \u00fclkemizdeki hat alma s\u00fcrecindeki evrak i\u015finden \u015fik\u00e2yet etmi\u015fti. Ben de Katar\u2019da bir AVM\u2019den ayn\u0131 \u015fekilde bir SIM kart\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131m. Bu devletler \u00fclkelerindeki cep telefonu hatlar\u0131n\u0131n sahiplerinin kim oldu\u011fuyla ilgili bir kay\u0131t tutma ihtiyac\u0131 duymuyorlar. Bel\u00e7ika\u2019da hat ba\u015fvurusunda bir miktar evrak i\u015fi olmakla beraber uygulaman\u0131n s\u0131k\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deneyimlemi\u015ftim.<\/p>\n<p>Bizim ise bu konuda i\u015fi Almanya, Fransa, \u0130ngiltere, ABD gibi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere g\u00f6re daha s\u0131k\u0131 tuttu\u011fumuz g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00dclkemizde 2008 y\u0131l\u0131na kadar hat sahibi olma s\u00fcre\u00e7lerinde bir gev\u015feklik vard\u0131 ancak 2008 itibariyle cep telefonu hat kay\u0131t i\u015flemleri son derece s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Dahas\u0131 t\u00fcm operat\u00f6rler BTK\u2019dan gelen talimatla k\u0131sa bir s\u00fcre zarf\u0131nda t\u00fcm kay\u0131tlar\u0131n\u0131 TC kimlik numaras\u0131 do\u011frulamas\u0131na tabi tutmak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131. Uygulamaya uyulmas\u0131 i\u00e7in a\u011f\u0131r para cezalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren yapt\u0131r\u0131mlar getirildi. Bu, T\u00fcrkiye\u2019nin telefon hatlar\u0131 konusunda s\u0131k\u0131 bir politika uygulama karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Bu tarz kararlar ve politikalar \u00fclkelerin i\u00e7inde bulundu\u011fu ko\u015fullar\u0131n bir tecellisi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Sekt\u00f6rde, 2008 y\u0131l\u0131ndaki uygulaman\u0131n ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri ve organize su\u00e7larla m\u00fccadelenin bir sonucu olarak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi h\u00e2kim. Ayr\u0131ca devletimizin e-devlet stratejilerinin temel unsurlar\u0131ndan biri de cep telefonlar\u0131 hatlar\u0131n\u0131n ve SIM kartlar\u0131n\u0131n sahiplerinin yasal olarak kay\u0131t edilmesine dayanmakta. Toplumu sars\u0131c\u0131 bir\u00e7ok davada telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ve tapelerin yasal delil olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n temel dayanaklar\u0131ndan biri de, yasal takip yap\u0131lan telefon hatlar\u0131n\u0131n yasal olarak kime ait oldu\u011fu bilgisinin, yasal delil te\u015fkil edecek \u015fekilde kay\u0131t alt\u0131nda olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>\u00dclkemiz toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc m\u00fctemadiyen tehdit eden PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131, FET\u00d6 ve farkl\u0131 su\u00e7 \u00f6rg\u00fctleriyle m\u00fccadele kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclen davalar\u0131n \u00e7oklu\u011fu, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini de bar\u0131nd\u0131ran d\u00fcnyan\u0131n en aktif sava\u015f b\u00f6lgesiyle olan s\u0131n\u0131r uzunlu\u011fu ve say\u0131s\u0131 milyonlar\u0131 bulan m\u00fclteciler nedeniyle g\u00fcvenli\u011fe dair konularda \u00e7ok daha hassas olmak durumundad\u0131r.\u00a0 Bu y\u00fczden devletimizin cep telefonu hatlar\u0131n\u0131n sahiplerini kay\u0131t alt\u0131na alma ihtiyac\u0131 son derece makul g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayn\u0131 durum\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0konusunda da ge\u00e7erlidir. Geli\u015fmi\u015f bir Avrupa \u00fclkesinde bir vatanda\u015f\u0131n biyometrik imzas\u0131ndan \u0131slak imzas\u0131n\u0131n taklidine giderek birtak\u0131m su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesi ihtimali \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olabilir. Bir\u00e7ok \u00fclkede \u0131slak imzas\u0131 taklit edilen Albay Dursun \u00c7i\u00e7ek vakas\u0131na benzer bir vaka ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden bu \u00fclkeler biyometrik imzan\u0131n \u0131slak imza \u00fczerinde olu\u015fturdu\u011fu risklere daha rahat g\u00f6ze alabilip, biyometrik imzan\u0131n getirdi\u011fi kolayl\u0131klardan yararlanmay\u0131 tercih edebilirler.<\/p>\n<p>\u00dclkelere biyometrik imzan\u0131n girmesinin ve devletlerinin konuyla ilgili politik kararlar\u0131n\u0131n tarihi bile bu konuda baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 beraberinde getirmektedir. Nitekim biyometrik imzadan \u0131slak imzan\u0131n taklit edilmesi hususu bug\u00fcn yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re \u00e7ok daha ciddi ve bariz bir tehdittir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7:<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkemiz bu konuyla ilgili belli kararlar alacakt\u0131r. Biyometrik imzan\u0131n kullan\u0131m\u0131na dair bir karar al\u0131nmas\u0131 durumunda ilgili veri g\u00fcvenli\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli ve gerekli yasal d\u00fczenlemeler mutlaka yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Uygulamalar\u0131n ilgili yasal d\u00fczenlemelere uygunlu\u011fu ise s\u0131k\u0131 denetime tabi tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Biyometrik imza<\/em>\u00a0konusunda \u00fclkemizin bir\u00e7ok geli\u015fmi\u015f \u00fclkeye k\u0131yasla ge\u00e7 karar ald\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Ancak zamanlamam\u0131z\u0131n bir a\u00e7\u0131dan muhte\u015fem oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. \u00c7o\u011fu erkenci \u00fclkelerde biyometrik imzaya ge\u00e7i\u015f h\u0131zla ya\u015fan\u0131rken, g\u00fcndemde olmayan baz\u0131 teknolojik tehditler zamanla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00fclkeler erken davrand\u0131klar\u0131 i\u00e7in ileride baz\u0131 pi\u015fmanl\u0131klar ya\u015fayabilirler. Bu \u00fclkelerde \u0131slak imzaya itiraz\u0131 i\u00e7eren davalardaki art\u0131\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 durumunda manidar sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lma ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Biyometrik imzan\u0131n ge\u00e7 g\u00fcndeme geldi\u011fi bir \u00fclke olarak biz \u015fu anda daha do\u011fru ve g\u00fcncel kararlar alma \u015fans\u0131na sahip durumday\u0131z.<\/p>\n<p>Devletimiz bug\u00fcne kadarki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla biyometrik kimlik tespiti (parmak izi, avu\u00e7 i\u00e7i damar izi, vb.) ve e-imza (dijital imza) ile ilgili bir yola girmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu yolda biyometrik imzan\u0131n yasal uygulamalar\u0131na yak\u0131n vadede yer yok gibi. Bu politikan\u0131n en \u00f6nemli stratejisi \u0131slak imzay\u0131 asla riske atmamak \u015feklinde \u00f6zetlenebilir.<\/p>\n<p>Ancak \u00f6zel sekt\u00f6rde baz\u0131 firmalar maliyetleri k\u0131sma arzusuyla konunun t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden ve yasal mevzuat\u0131 dahi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan aceleci baz\u0131 projeler yapmaya yeltenerek devletin bu y\u00f6ndeki resmi politikas\u0131yla ciddi manada \u00e7eli\u015fiyor. Yap\u0131lan baz\u0131 m\u00fcnferit ufak \u00e7apl\u0131 pilot projelerin derhal durdurulmas\u0131 ve konudan habersiz vatanda\u015flardan elde edilen\u00a0<strong><em>biyometrik imza<\/em><\/strong>\u00a0verilerinin derhal imha edilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Dil Kurumu \u201cDimyat\u2019a pirince giderken eldeki bulgurdan olmak\u201d deyimini \u201cA\u015f\u0131r\u0131 h\u0131rs g\u00f6stererek elindekini de yitirmek\u201d olarak tan\u0131mlamakta. Biyometrik\u2019e, e-imzaya giderken elimizdeki \u0131slak imzadan olmayal\u0131m. Sonra toparlayamay\u0131z.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ersin Ta\u015fk\u0131n<\/strong><\/p>\n<p><em>Biyomedikal Y. M\u00fch. Elektrik-Elektronik M\u00fch. Kod-A Bili\u015fim Ba\u015f Yaz\u0131l\u0131m Mimar\u0131<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Kaynak\u00e7a<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>[1]\u00a0 ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi, Federal ESIGN Act, 2000.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>[2]\u00a0 The Free Dictionary, [\u00c7evrimi\u00e7i].\u00a0<a href=\"http:\/\/encyclopedia2.thefreedictionary.com\/biometric+signature\">http:\/\/encyclopedia2.thefreedictionary.com\/biometric+signature<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>[3]\u00a0 \u00ab5070 Say\u0131l\u0131 Elektronik \u0130mza Kanunu,\u00bb [\u00c7evrimi\u00e7i].\u00a0<a href=\"https:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2004\/01\/20040123.htm#1\">http:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2004\/01\/20040123.htm#1<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>[4]\u00a0 Kamu Sertifikasyon Merkezi, [\u00c7evrimi\u00e7i].\u00a0<a href=\"http:\/\/www.kamusm.gov.tr\/dokumanlar\/mevzuat\/#\">http:\/\/www.kamusm.gov.tr\/dokumanlar\/mevzuat\/#<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>[5]\u00a0 Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu, [\u00c7evrimi\u00e7i]. Available:\u00a0<a href=\"https:\/\/www.btk.gov.tr\/trTR\/Sayfalar\/e-imza-genel-bilgi\">https:\/\/www.btk.gov.tr\/trTR\/Sayfalar\/e-imza-genel-bilgi<\/a><\/em><\/p>\n<h6><em>[6]\u00a0 KODA [\u00c7evrimi\u00e7i]. <a href=\"https:\/\/kod-a.com\/blog\/biyometrik-imza-uygulamasinin-islak-imza-uzerine-olusturdugu-riskler\/\">https:\/\/kod-a.com<\/a><\/em><\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zet Bilgi: Islak imzaya alternatif olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen elektronik imzalama y\u00f6ntem t\u00fcrleri, on be\u015f y\u0131ldan fazlad\u0131r g\u00fcndemde. \u00d6zel ve kamusal belgelerin elektronik olarak imzalanmas\u0131 konusunda iki temel se\u00e7enek kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta: Dijital imza\u00a0ve\u00a0biyometrik imza. T\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de a\u00e7\u0131k anahtar altyap\u0131s\u0131na dayal\u0131 dijital imza, yasal a\u00e7\u0131dan \u0131slak imza gibi ge\u00e7erli olan ve mevzuat\u0131 oturmu\u015f se\u00e7enek. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[40],"tags":[],"aioseo_notices":[],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"Gas","author_link":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/author\/gas\/"},"rttpg_comment":3,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/category\/blog\/\" rel=\"category tag\">Blog<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6zet Bilgi: Islak imzaya alternatif olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen elektronik imzalama y\u00f6ntem t\u00fcrleri, on be\u015f y\u0131ldan fazlad\u0131r g\u00fcndemde. \u00d6zel ve kamusal belgelerin elektronik olarak imzalanmas\u0131 konusunda iki temel se\u00e7enek kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta: Dijital imza\u00a0ve\u00a0biyometrik imza. T\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de a\u00e7\u0131k anahtar altyap\u0131s\u0131na dayal\u0131 dijital imza, yasal a\u00e7\u0131dan \u0131slak imza gibi ge\u00e7erli olan ve mevzuat\u0131 oturmu\u015f se\u00e7enek.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2335"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2336,"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335\/revisions\/2336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.guvenliarsivleme.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}